2025-09-21 / Мыйзам жаӊылыктары

Бакыт БАЙСАКОВ, ӨСИнин консультанты

• 2025-жылдын 9-апрелиндеги №193 Токтомдун расмий текстин жана Пластика калдыктар менен иштөө тартибин алуу.
• Негизги жоболорду түшүнүү үчүн кызматкерлердин арасында ички талкуу өткөрүп, документ менен тааныштыруу.
• Токтомдун талаптарынын аткарылышын координациялоо үчүн жооптуу адамды/бөлүмдү аныктоо.

2. Учурдагы кырдаалды талдоо

• Муниципалитеттеги калдыктар менен иштөө системасына изилдөө жүргүзүү:
  • пластик калдыктарын чогултуунун, сорттоонун жана утилдештирүүнүн учурдагы ыкмаларын баалоо;
  • пластикти кайра иштетүү үчүн инфраструктуранын (контейнерлердин, кабыл алуу пункттарынын, кайра иштетүүчү ишканалардын) болушун аныктоо.
• Муниципалитетте пайда болгон пластик калдыктарынын саны жана түрлөрү жөнүндө маалыматтарды чогултуу.
• Учурдагы тажрыйбалардын токтомдо белгиленген экологиялык стандарттарга шайкештигин текшерүү.

3. Пландоо жана уюштуруу

• Пластик калдыктар менен иштөө Тартибине ыңгайлаштыруу боюнча иш-аракеттердин планын даярдоо: 1) иш-чараларды аткаруу мөөнөттөрүн белгилөө; 2) бюджетти жана каржылоо булактарын аныктоо.
• Муниципалитеттин деңгээлинде планды ишке ашыруу үчүн жооптуу адамдарды дайындоо.
• Талаптарды тактоо үчүн Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги менен консультацияларды өткөрүү.

4. Инфраструктура жана ресурстар

• Пластика калдыктарын өз-өзүнчө чогултуу үчүн контейнерлер менен камсыз кылуу: 1) калк үчүн контейнерлердин жеткиликтүүлүгүн текшерүү; 2) коомдук жайларга кошумча контейнерлерди орнотууну уюштуруу.
• Пластик калдыктарын чыгаруу жана кайра иштетүү менен алектенген уюмдар менен келишимдерди түзүү.
• Пластикти сорттоо жана кайра иштетүү үчүн жабдууларга болгон керектөөнү баалоо.

5. Окутуу жана маалымдоо

• ЖӨБ органдарынын кызматкерлерин пластик калдыктары менен иштөө боюнча жаңы талаптарга окутууну уюштуруу: экологиялык стандарттар жана кайра иштетүү технологиялары боюнча семинарларды же тренингдерди өткөрүү.
• Калк үчүн маалыматтык материалдарды: брошюраларды, плакаттарды, пластик калдыктарды сорттоо эрежелери жөнүндө кулактандырууларды даярдап, жайылтуу.
• Жергиликтүү маалымат каражаттары жана социалдык тармактар ​​аркылуу түшүндүрүү иштерин жүргүзүү.
• Пластикти кайра иштетүү жөнүндө маалымдуулукту жогорулатуу үчүн коомдук иш-чараларды (ишембиликтерди, акцияларды) уюштуруу.

6. Кызыкдар тараптар менен координациялоо

• Кайра иштетүүнүн нормативдерин аткаруу үчүн пластик продукцияны чыгарган же колдонгон жергиликтүү ишканалар менен байланыш түзүү.
• Биргелешкен долбоорлорду ишке ашыруу үчүн коомдук уюмдар жана экологиялык демилгелер менен кызматташуу.
• Токтомдун талаптарынын аткарылышы жөнүндө жогору турган органдар үчүн отчетторду даярдоо.

7. Мониторинг жана көзөмөлдөө

• Пластик калдыктар менен иштөө Тартибинин сакталышына мониторинг жүргүзүү системасын түзүү: 1) чогултуу жана кайра иштетүү пункттарынын абалын туруктуу негизде текшерип туруу; 2) подрядчылар менен келишимдердин аткарылышын көзөмөлдөө.
• Калдыктар менен иштөө системасындагы көйгөйлөрдү аныктоо үчүн калк менен кайтарым байланыш механизмин киргизүү.
• Ыйгарым укуктуу органдарга берүү үчүн иш-чаралардын аткарылышы жөнүндө отчетторду даярдоо.

8. Юридикалык жана административдик камсыздоо

• ЖӨБдүн ички ченемдик актыларын №193 токтомуна шайкеш келтирүү.
• Пластик калдыктар менен иштөө талаптарын эске алуу менен аймакты көрктөндүрүү эрежелерин иштеп чыгуу же жаңыртуу.
• Пластик калдыктар менен иштөө тартибин бузгандыгы үчүн жоопкерчилик чараларын (айыптарды, эскертүүлөрдү) белгилөө.

9. Каржылоо

• Адаптациялоо иш-чараларды ишке ашырууга кеткен чыгымдарды эсептөө.
• Жергиликтүү бюджеттен же мамлекеттик колдоо программаларынан каржылоого өтүнмөлөрдү берүү.
• Кайра иштетүү инфраструктурасын өнүктүрүү үчүн гранттарды же инвестицияларды тартуу мүмкүнчүлүгүн карап чыгуу.

10. Отчеттулук жана мөөнөттөр

• КР Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигине отчетторду берүүнүн мөөнөттөрүн тактоо.
• Мөөнөтүн көрсөтүү менен (мисалы, 2025-жылдын аягына чейин) иш-чараларды аткаруунун план-графигин даярдоо.
• Токтомдун аткарылышынын жүрүшү жөнүндө жогору турган органдарга өз убагында маалымдоону камсыздоо.

 

• 
• 
• 
• 
• 
• 
•